برای جلوگیری از بروز فاویسم پنهان در كودكان از دادن باقلابه آنها در چند سال اول خودداری كنید
خستگی، ضعف شدید، رنگ پریدگی، كم خونی، زردی و در واقع نشانه هایی شبیه به هپاتیت از علائم یك بیماری معروف بهاری است كه به بیماری باقلایی نیز شهرت دارد.
 فاویسم كه در زیرگروه بیماری های عفونی قرار می گیرد، در همه افراد و بخصوص در كودكان باید بسیار جدی گرفته شود، چراكه كم خونی ناشی از این بیماری در صورت عدم كنترل بموقع می تواند آسیب جدی به كبد و كلیه وارد كند.
این بیماری همزمان با فصل عرضه باقلای سبز، معروف به باقلای مازندرانی ـ كه دانه ای سرشار از آنتی اكسیدان است ـ در افرادی كه زمینه مساعد این بیماری را دارند، شیوع می یابد، اما لزوما با مصرف باقلابروز پیدا نمی كند، بلكه مصرف برخی داروها یا ابتلابه برخی بیماری های عفونی چون هپاتیت نیز می تواند به آشكارشدن نشانه های آن در بیمار كمك كند.
دكتر زهرا عبدی، متخصص بیماری های عفونی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران در گفت وگو با «جام جم» با تاكید بر این كه فاویسم زمینه ارثی داشته و به طور قطعی قابل درمان نیست، می گوید: این بیماری در صورتی كه به طور ناشناخته در بیمار باقی مانده باشد بسیار خطرناك تر خواهد بود. بویژه به علت بروز عوارض جبران ناپذیر در كودكانی كه ممكن است این بیماری در آنها به صورت پنهان وجود داشته باشد، بهتر است از دادن مواد غذایی حساسیت زایی چون باقلادر چندساله ابتدایی زندگی شان به آنها خودداری شود.
    
 بیماری ارثی در كمین آقایان
 به گفته پزشكان، بیماری فاویسم یك بیماری ارثی است كه بر اثر كمبود یا فقدان یك آنزیم (گلوكز شش فسفات دی هیدروژینا) بروز می كند.
 دكتر عبدی می گوید: مصرف باقلای مازندرانی كه سرشار از آنتی اكسیدان است و به خودی خود فواید زیادی دارد، برای افرادی كه فاقد آنزیم گلوكز شش فسفات دی هیدروژینا هستند، به پاره شدن گلبول های قرمز خون، خونریزی داخل عروق، كم خونی حاد و نارسایی كلیه منجر می شود. از آنجا كه ژن های این بیماری ارثی روی كروموزوم X واقع شده است، بیشتر آقایان را مبتلامی كند. البته فاویسم از شخص بیمار به دیگری منتقل نمی شود، اما با خوردن باقلاتوسط مادر شیرده در كودكی كه زمینه این بیماری را دارد، منجر به بروز فاویسم می شود.
    
    وقتی فاویسم حاد می شود
پزشكان تاكید می كنند: بیشترین شیوع بیماری فاویسم در سنین یك تا 5 سال است. خستگی، كوفتگی، استفراغ، اسهال، تهوع، دل درد، رنگ پریدگی، گاهی تب، كم خونی، ادرار پررنگ، ضعف شدید و زردی از علائم بیماری فاویسم است. پس در صورت بروز علائم یاد شده در فرزندان، باید آنان را به بیمارستان برد تا در صورت نیاز به آنها خون تزریق ​ شود. دكتر عبدی تاكید می كند: برخی از افرادی كه مبتلابه فاویسم هستند، دارای علائم شدید بیماری نمی شوند و فاویسم در آنها تنها به شكل خفیف، آن هم در مواجهه با عوامل حساسیت زای غذایی، شیمیایی، دارویی یا برخی بیماری های عفونی بروز پیدا می كند.
    اما برخی افراد دچار علائم شدید بیماری، یعنی كم خونی و زردی چشم دائمی هستند. به هرحال هر زمان كه شخصی نشانه هایی از خونریزی بافتی را از طریق تغییر رنگ ادرار در خود ببیند، باید هرچه سریع تر به پزشك متخصص مراجعه كند تا با تشخیص سریع بیماری فاویسم از عوارض وخیم بعدی آن از جمله كم خونی حاد، زردی و نارسایی كلیه ها جلوگیری به عمل آورده شود.
    
    پیشگیری همیشه آسان نیست
به گفته متخصصان عفونی، پیشگیری از ابتلابه فاویسم در مواردی كه بیماری در شخص همچنان ناشناخته است، آسان نیست، چراكه در صورت ابتلای قبلی به بیماری می توان با دوربودن از عوامل غذایی، شیمیایی و دارویی حساسیت زا از بروز بیماری جلوگیری كرد، اما در صورت پنهان بودن بیماری بخصوص در كودكان، پیشگیری بسیار مشكل خواهد بود.
    دكتر عبدی با تاكید بر این كه خانواده ها باید توجه كنند اگر ریشه ارثی بیماری فاویسم را در خود دارند از خوراندن باقلابه فرزندشان در خردسالی جلوگیری كنند، می افزاید: فاویسمی ها حتی به مزارع باقلانیز نباید نزدیك شوند؛ مصرف باقلاهم به صورت خام و هم پخته برای بیماران فاویسمی خطرناك است و اصلانباید استفاده شود. فاویسمی ها همچنین باید از استفاده برخی​ داروها شامل آسپیرین و داروهای ضدمالاریا خودداری كنند و در منزل از نفتالین و حشره كش استفاده نكنند.
    
    شبیه و متفاوت از هپاتیت
به گفته دكتر عبدی، زردی ناشی از بیماری فاویسم با هپاتیت متفاوت است، چراكه رنگ پریدگی و كم خونی در فاویسم ناشی از پارگی گلبول های قرمز است، در حال كه زردی در هپاتیت به علت دفع صفرا از كبد است. بی شك ریشه این دو بیماری با آزمایش خون در بیمار مشخص خواهد شد.
این متخصص عفونی اضافه می كند: عفونت ها ازجمله مهم ترین عواملی به حساب می آید كه سبب شعله ور شدن این بیماری می شود. به همین دلیل ممكن است در برخی افراد ابتلابه بیماری هایی چون هپاتیت B منجر به بروز علائم فاویسم چون كم خونی شدید شود؛ بروز چنین علائمی نشان دهنده آن است كه شخص، عامل بروز بیماری فاویسم را نیز در خود دارد.
  درمان فاویسم در بسیاری موارد با تزریق خون به بیمار همراه است و در صورت بروز نارسایی كلیه، دیالیز نیز توصیه می شود. به هرحال بهترین درمان برای فاویسم، پیشگیری از بروز علائم آن و عدم مصرف و مواجهه با عوامل محرك بیماری است.
    
    
منبع: رزونامه جام جام 21/1/91